Znaleźli Białego Jaguara, stolicę zbuntowanych Majów ukrywających się przed Hiszpanami?

1 sierpnia 2025, 14:25

Archeolodzy sądzą, że odnaleźli zaginione miasto Sak-Bahlán – Biały Jaguar – w którym wolni Majowie żyli do końca XVII wieku, ukrywając się przed Hiszpanami. Sak-Bahlán było stolicą Lakandonów, majańskiej grupy etnicznej posługującej się własnym dialektem języka chol. Lakandonowie to najbardziej tradycyjna i izolowana grupa Majów. Biały Jaguar zaś to przedostatnia stolica Majów zdobyta przez Hiszpanów. Ostatnia, Nojpeten, zamieszkana przez Majów Itza w północnej Gwatemali, padła zaledwie 2 lata później.



Jak dożyć setki?

21 listopada 2006, 11:10

Osobnicze szanse na dożycie setki zależą od tego, w jakim wieku urodziła nas mama — dowodzą amerykańscy naukowcy.


Przeziębienie u dzieci – pierwsza pomoc w domu

3 grudnia 2025, 22:05

Przeziębienie u dzieci to codzienność w okresie jesienno-zimowym. Maluchy w żłobkach i przedszkolach potrafią chorować nawet 8–12 razy w roku, bo ich układ odpornościowy dopiero się uczy. Na szczęście 95% przeziębień to infekcje wirusowe, które mijają samoistnie, a większość objawów można skutecznie załagodzić domowymi sposobami – bez nadużywania antybiotyków i leków.


Zbawienny efekt cieplarniany

10 lutego 2007, 11:05

Dwutlenek węgla, gaz cieplarniany, który cieszy się obecnie bardzo złą sławą, uratował w przeszłości Ziemię przed zamarznięciem i umożliwił powstanie życia. Nasza planeta przez pierwszy miliard lat swojego istnienia była bardzo nieprzyjemnym miejscem: ciągłe erupcje wulkaniczne wyrzucały olbrzymie ilości lawy, pyłów i gazów.


Archeolodzy sprzed 150 lat nie docenili paleolitycznego wisiorka. A to był błąd

16 kwietnia 2026, 10:53

W latach 1865–1880 William Pengelly prowadził wykopaliska w Kent's Cavern, wyznaczając standardy prac archeologicznych. Był jednym z pierwszych, który szczegółowo notował pozycję każdego artefaktu i każdej warstwy, dzięki czemu jego badania do dzisiaj mają wartość naukową. W trakcie tych badań znaleziono wisiorek z zęba. Uznano go za ząb wilka, bobra bądź borsuka, a sam wisiorek nie przyciągnął zbytniej uwagi badaczy. Ostatnio jednak naukowcy ponownie przeanalizowali znaleziska zespołu Pengelly'ego i stwierdzili, że pozornie mało istotny wisiorek to bardzo ważny artefakt. Okazało się bowiem, że został wykonany z zęba foki, co w połączeniu z wiekiem znaleziska przynosi bardzo ważną informację.


Łaciata, czas na tabletkę!

27 marca 2007, 16:59

Naukowcy szacują, że metan powstający w krowich jelitach podczas trawienia stanowi ok. 4% emitowanych do atmosfery gazów cieplarnianych. Profesor Winfried Drochner z University of Hohenheim w Stuttgarcie, który zajmuje się żywieniem zwierząt, wynalazł ograniczającą odbijanie się tabletkę dla bydła. To skuteczny sposób zwalczania efektu cieplarnianego — cieszy się Niemiec.  


Tekst Suna Guotinga

Rozmnażanie chińskich nazwisk

12 czerwca 2007, 10:22

Chińskie Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego rozważa wprowadzenie zasad kombinowania nazwisk rodowych kobiety i mężczyzny, by uniknąć niepotrzebnego i często zgubnego w skutkach ich powtarzania, które utrudnia pracę m.in. policji. Miliard trzysta milionów obywateli Państwie Środka dzieli bowiem tylko ok. 100 nazwisk. W sumie w Chinach zarejestrowano 1601 nazwisk.


Kakapo© Mnolflicencja: GNU FDL

Ziemne papugi uratowane!

29 sierpnia 2007, 11:30

Papugi kakapo nie wyginą! Udało się je uratować z pomocą biologów z Uniwersytetu w Glasgow.


© -robynw-

Jak dotrzymać noworocznego postanowienia

31 grudnia 2007, 11:44

Jak sformułować idealne postanowienie noworoczne? Profesor Richard Wiseman z University of Hertfordshire ma na to receptę. Inną dla kobiet, inną dla mężczyzn. Naukowiec zbadał postanowienia noworoczne ponad 3000 osób. Około 60% z nich było mieszkańcami Wielkiej Brytanii, a reszta – USA. Sprawdził też, co osoby te zrobiły 1 stycznia, by dotrzymać słowa danego samemu sobie.


Wystarczy raz

12 marca 2008, 13:02

Nie tylko długotrwały, ale także chwilowy silny stres wpływa ujemnie na pamięć i uczenie. Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine zauważyli, że wydzielające się wtedy hormony upośledzają komunikację między neuronami uczestniczącymi w formowaniu i przetwarzaniu wspomnień (Journal of Neuroscience).


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy